Італія 60-х гадоў не была краінай рока. Яна стала такой крыху паступова ў семдзесятых, калі progressive, які яшчэ не называўся prog, пачаў кранаць мелодычную душу гэтай зямлі і пераканаў шмат моладзі перайсці на гэты бок. Спачатку гэта было справай кавярняў, underground у сапраўдным сэнсе слова. Музыка новых пакаленняў не бралася сур’ёзна або разглядалася як модная тэндэнцыя, якая хутка знікне.
Вялікую ролю гуляла тое, што рокеры вялікія ці малыя не зьяжджалі да нас праводзіць канцэрты, у адрозненне ад Францыі, Германіі, Швейцарыі, Нідэрландаў; і калі яны прыходзілі, то гэта былі дробныя правалы ці здараліся смешныя сцэнічныя моманты, якія паказвалі, наколькі мы не знаходзімся на адной мовe з гэтым новым мовай. Леа Вахтэр прывёз Beatles ў Італію ў чэрвені 1965 года, восем выступленняў паміж Міланам, Генвай і Рымам, і не зрабіў вялікай справы; ніводнае з гэтых шоў не было распродана, і, па словах таго, хто тады кіраваў прэс-офісам Carisch у Мілане, гады пазней ён прызнаўся, што распаў мала акрэдытаў на шоў у Вігёрэлі, і некалькі бясплатных квіткоў заставаўся на касе.
Група The Who хутка з’явілася на нашых землях на пачатку 1967 года, і іх рымскае шоу было перарвана, калі пажарнік узняўся на сцэну з водагайчыннай(sp) отварот з-за дыму, які выкідаў разбітую гітару Піта Таўншэнда, па класічным рытуале гурта. Выступіла таксама ў гэтую вясну ў Італіі Rolling Stones з канцэртам, які прадугледжваў маладую выяўленчую групу Stormy Six майго сябра Франка Фаббры, але таксама, мм, і больш ранняе імя як Ал Бано.
Звычайна канцэрты былі два — днём і ўвечары, з-за таго, што бацькі не пускалі нас, дзяцей, у цемру, калі д’явол рок жаўцеў са сваім рогам. Днём дазвалялі, некаторыя называлі гэта «цёны танцавыя»; і, пад яе рытуал, тут у нашых краях таксама прайшоў Джымі Хендрыкс, пяць дат у Італіі ў маі 1968 года, перад аўдыторыяй, якая гэтага разу была большай, але прыкмётна мітычнаму. Калі па пытанню распытаецеся, знойдзеце некалькі тысяч людзей, гатовых сцвярджаць, што прысутнічалі на Piper у Мілане або на Teatrе Brancaccio ў Рыма, рызыкуючы уладзіць парушэнне закону аб непранікальнасці цела; і некалькі дзесяткаў з усмешкай прызнаюцца, што ў яго імкнуліся штосьці цягнуў: wah wah або адно з дзіўных прылад, якія былі даступныя для яго астральных паездак.
«Я там быў» заўсёды — гэта магічная формула, якая выкарыстоўваецца (асабліва) тады, калі гэта не праўда; як і ў той іншай легендзе пра Боба Дылана, які на пачатку сваёй кар’еры трапіў у Рым, каб сустрэцца са сваёй любімай С’юзі (дзяўчына з вокладкі The Freewheelin’) і паводле гарадской легенды неўзабаве правёў канцэрт у Folkstudio, святым месцы Трастэверы, які быў штурмаваны сотнямі цікаўных. Было гэта ў 1962 годзе, Дылан толькі што выдаў у ЗША першы LP, а ў Італіі, але і ў Еўропе, яго ведалі толькі самыя блізкія родзіны.
Дэманстрацыя нагляднай затрымкі Італіі перад новымі формамі рока выявілася на пачатку мая 1968 года, калі нейкі смелы безразумнік вырашыў арганізаваць у Рыме International Pop Festival (вось чаму зноў з’явілася слова «Pop»), якім да сёння невядома дакладна, як сцяжы былі адзначаны. У ЗША былі Монтерэй і адзін выдатна забыты Northern California Folk-Rock Festival; у Лондане міфічным стаў 14th Hour Technicolor Dream красавіка 1967 года; але гэта быў англосаксонскі свет рока, у велізарным раскрыце, а тут энтузіязм і цікавасць былі амаль нулявыя.
Фестываль быў запускаваны на пачатку года з прэс-рэлізам, дзе абяцалі раскошныя імёны авангарднай брытанскай сцэны — ад Cream да Who, ад Pink Floyd да John Mayall і Soft Machine, а таксама разнасценныя імёны з Амерыкі як Country Joe and the Fish, Buffy Saint Marie і Quicksilver Messenger Service (нават Bo Diddley!). Вядома стала, што многія імёны былі названыя чыста на інтуіцыі, каб разведаць глебу, дрэнная звычка, якая суправаджала дзесяцігоддзе 70-х; але нават калі пыл рассяяўся, у сетцы засталіся выдатныя артысты, размеркаваныя па чатырох вечароў і агалошаныя яркім poster-ам падзеі.
Што на самай справе адбывалася, застаецца і сёння таямніцай. Відавочна, што мерапрыемства працягвалася ўсярэдзіне трох дзён, з заканчэннем у аўторак, і некаторыя выступы былі перанесены ў Piper Club. Адзінае, што можна ацаніць як пэўнасць, — гэта тое, што гэта быў катастрофы з-за нядбайнай прамоцыі, надзвычайнай нявідзенасці наведвальнікаў і дрэннай акустыкі. У такія часіны можна назваць тагад Donovan, Brian Auger і Julie Driscoll, Move, i Giganti, Association, Captain Beefheart з Magic Band (!); а таксама Samurai, Fairport Convention і Byrds (перанесены ў Piper). Pink Floyd, толькі што перарабілі з Дэвідам Гілмуром, з’явіліся тут нядобра наўпрост перад некалькімі недзельцамі; значна больш шанаваныя Nice з Кітом Эмерсанам у сваіх уласных рытуалах эпохі, з уздыманнем аргана і скокам па гітары.
Мне было б захацець напісаць, што катастрофа гэтага фестывалю пакінула след, але я б не хлусіў; праўда такая — ніхто не ўзяў на ўвазе, і акрамя невыразнай артыкулы ў «Ciao 2001» ні пра што не гаворылася. Вялікія рок-зборы працягвалі цвіце на іншых пляцоўках.
Тракт з “Abitavo a Penny Lane” Рыкарда Бертончэллі
© Giangiacomo Feltrinelli Editore Milano
Першая выданне ў “Scintille” сакаў 2026
ISBN 978-88-07-17536-7
Дзякуем аўтару і выдаўцу за ласку.
