Эзотэрыка, змрок і алегорыі, каб расказаць пра свет, які раптоўна раскрыўся наўпрост як жорстка ўразлівы. У той час як Еўропа змагаўся з атамным воблакам, які выпусціў чацвёрты рэактор Чарнобыльскай АЭС і выбухнуў ноччу 26 красавіка 1986 года, рэальнасць у сваёй драматычнай разбурлівасці перапоўніла нават найгрубейшыя страхі ўяўлення. У такой надзвычай разбураючай атмасферы сацыяльныя і палітычныя расколы бралі вярхі, і гурт Litfiba выцягваў на паверхню нервозы цэлай эпохі, перакручваючы іх у шлях, багаты сімвалізмам і апакаліптычнымі відзямі. І такі падыход збяруецца да сённяшняга дня, нават праз чатыры дзесяцігоддзі.
Слабасць і кантроль, чатыры дзесяцігоддзі пасля
Калі пяць удзельнікаў гурта — Ггіго Рэнцу́лі, Джані Мароккала, Антоніа Айясі, Рынга дэ Палма і П’ера Пэлью — знаёмяцца паміж сабой, тады Фларэнцыя пачатку васьмідзесятых гадоў становіцца аптычным плацдармам для прыняцця рухаў, праектаў і ідэй, якія былі зусім не тыповыя, у выніку чаго ўзнік сапраўдны мастацкі і культурны кароткі шок. З гэтай алхіміі ўплываў пост-панк, спалучаных з шчырай медытэрнавай мелодыкай, фарміравалася ідэальная «Трылогія Ўлады» — першы вялікі творчы цыкл у аснове ліфтыбскага шляху, у якім вымяраецца сацыяльная адказнасць і адкрыты, безмежны пошук гуку; другі акт, «17 Re», зараз знаходзіцца ў цэнтры святкавання яго четверцігоддзя.
Сэрца дыскаграфіі фларэнційскага гурта і назва, якая вынікла з дуалізму паміж несамавітнымі рысамі — з аднаго боку слабасць, з іншага — кантроль, — такім чынам, няма мэты вяртаць іх у адну цэль. Вакол гэтага фармуецца эстэтыка вокладкі: вобраз святості «Караля Караляў» размазаны і пацярпеўшы ад трывіляцыі, і яго графіка ілюструюць пранікненне ў веру ў сталіць і разбураную ўпэўненасць.
Межы дажджоў кіслых, мексаль і баллады
Чатыры дзесяцігоддзі пазней хвастаўкі моладзі Litfiba вяртаюцца з поўнай моццю ў новай перапрацаванай выданні, якая поўнасцю падкрэслівае іх дынаміку: рок, псіхадэлія, прагрэсіўнасць, вострыя тоны цёмнага року і фолк-эрганіцы. У гэтай працы, без эканоміі на адкрыцці і кантамінацыі, шаснаццаць трэкаў — раскладзеных на два дыскі ў арыгінальнай вініловай версіі — расплятаюць эксперыменты, спасылкі і нават празмеркасць, з задавальненнем сумяшчуючы сакральнае з праклятым, у той час як тэксты застаюцца адкрытымі, вагавыя паміж паэтычнай эвокацыяй і прамым назіраннем за рэальнасцю.
У пачатку — націск «Resta», чыё эха ўсё яшчэ гарачая адзнака катастрофы ядзернай энергетыкі, становіцца заклікам да супраціву супраць зліцця радыеактыўнага дажджу; далей — у цемры «Re del silenzio», дзе ранейшая звон таўнеецца на бездапаможнасць і пустату, і адсутнасць становіцца дамінуючай прысутнасцю. Таксама сустракаюцца чужынкавая постаць, натхнёная Пьерот Лунае Шёнберга, у трэку «Pierrot e la Luna», і часовія разважанні ў «Come un Dio», а таксама станоўчая непакойнасць у «Café, mexcal e Rosita» і дэкадныя танцы «Tango» або безгравітнасць «Univers».
У другой частцы надыходзіць неабходнасць глядзення на рэальнасць і абароны сваіх ідэй: гэта праяўляецца у «Apapaia», у цынічным рэалізме «Sulla Terra» і ў бесканечнай злосці, праінфармаванай у «Cane», каб затым апынуцца пад гипнатычнай малапраянтальнай лiняю «Gira nel mio cerchio» і ў абвіноначанай дэманстрацыі «Oro nero» — з радкамі, якія тлумачаць гульні ўлады і карасяпадобную карупцыю, якія па сённяшніх днях усё яшчэ гучаць вельмі сумна актуальна — «Oro nero, fiume nero, si può solo pregare, pietra nera di vendetta, il sangue serve solo a pulire».
Дадаткова да гэтага таямнічага хараства альбома зрабіўся і таямнічы след самога загалоўнага трэка. У той час пяць маладых музыкантаў не былі цалкам упэўненыя ў яго ролі, і трэку вылучылі з канчатковага спісу, хаця прызналі яго важнасць у агульнай ідэнтычнасці дыску, што нават некаторыя радкі былі ўключаны ў ўнутраную афармленне. Яшчэ больш загадкавы выгляд мела тэкст: «Дзіясет сем караляў, запраўляных у раме, дзе святло стварае монстраў, скіптар — гэта меч, які хоча крыві дзеля захоплення, карана — гэта вусьцішны вус колеру, адзін колер…». Гэткая кроковая рашучасць пакінула працу загадкавай і не тлумачыла яе выразна.
Сэрца ўсё яшчэ б’ецца
Парадоксальна, гады зрабілі гэты альбом амаль чужым для тагачаснай логікі, але «17 Re» застаецца адной з найбольш удаскананых творчыцкіх сінтэзаў Litfiba перад пераходам да больш прамога і тэсцераваннага рока. Гэты творак багаты і складан, здольны зберагчы ўсе шматгранныя — і часта процілеглае — душы гурта, каб стварыць новы моўны ладам, які з’яўляецца амбітна і стварае цэласную пластычнасць.
Унутранны баланс — гэта тое, што робіць диск па-ранейшаму багатым на закранальныя моманты: гітары Ггіго Рэнцу́лі і барабаны Рынга дэ Палма ствараюць напружаны рокавы трыпад, у той час як бас Гіанні Мароккало і клавішы Антонія Айязі развіваюць цямныя тэкстуры пост-ваў і дыяпазоны. На цэнтры — П’ера Пэлью трансфармуе вакал у шамаанскі expedition з дапамогай наёмных гукавых сімвалаў, запраўляючы разнастайнымі міфолагамі, карэннымі дынамікамі Усходу і зваротамі да дэканта-французскіх эстэтык, уздзейнічаючы на нашы ўяўленні пра свет з усіх бакоў і дапамагаючы стварыць калейдаскоп шматнацыянальнай і kaleidosкопічнай тэкстуры «17 Re».
Поўны мазаік
Выданне як двапакладны альбом — у часы, калі такі фармат для незалежнай сцэны была практычна рызыкоўнай — другі дыск Litfiba нёс не толькі інтэнсіўна выяўленую авангарднасць, але і дазволіў усяму групавому faixa вяртаць усярэдзіне від наратыву, які мог бы выдавацца як кіна-версія. Сёння некаторыя дэталі адчуваюць штосьці часу, але яны адлюстроўваюць яснае вобраз эпохі, як у той жа ступені мацавалі выражальную сілу, якая выходзіць за межы прапорцый. Магчыма, з-за свайго авангарднага характару «17 Re» не быў цалкам зразумелы падчас выхаду, але яго ўплыў застаецца вызначальным для таго, што прыйшло далей ва італьянскай і не толькі музычнай сцэне.
З захаваннем па-ранейшаму сваёй бурнай сілы, новая пераправа выдання ўключае поўны буклет з усімі тэкстамі арыгінальных кампазіцый упершыню, а для належнага святкавання юбілейнай даты трэку «17 Re» нарэшце абноўлены і запісаны той жа складаў Litfiba — за выключэннем Рынга, які памёр у 1990 годзе — як сінгл, чым запоўнены недахоп галінкі мазаікі, якая са часам стала легендай.
Дзякуючы гэтаму вяртанню, Litfiba таксама плануюць развітыкуючую туровую праграму на юбілей з доўгім летнім турам, які пачнецца ў Перуіга 27 чэрвеня і пранясе па ўсёй Італіі — на галоўных фестывалях і ў важных гарадах: Рым, Мілан, Неапаль, Генуя, Фларэнцыя, Катанія, Барі і іншыя. Якая лепшая нагода для адкрыцця занавесак над альбомам, створаным у свеце, дзе вядуць вайну са свабодай творчасці, які акружаны вострымі наколкамі і ганарыцца візіяй?
